सचेत नागरिक सङ्गठनको आवश्यकता

सचेत नागरिक सङ्गठनको आवश्यकता
विभिन्न राजनीतिक सङ्क्रमण र चुनौतीको सामना गर्दै तीन वटै तह (स्थानीय तह, प्रदेश र सङ्घ)  को निर्वाचन सम्पन्न भएका छन्। तीनै तहका सरकार र विधायकी संरचनाहरू आफ्ना जिम्मेवारी अनुसारको काममा सकृय छन् भने संविधान कार्यान्वयनका लागि जरुरी ऐन तथा कानुनहरू संसद्ले क्रमशः निर्माण गर्दैछ। यसलाई नेपालको संविधान २०७२ कार्यान्वयनको दिशातर्फ बढेको सुखद सङ्केत मान्नु पर्छ। राज्यले आफ्ना कार्यकारी, विधायकी र न्या...

मैले नमनाएको होली

मैले नमनाएको होली
बुधबार काठमाडौँ उपत्यका र पहाडी जिल्ला तथा बिहीबार तराईका जिल्लामा धुमधाम होली मनाइयो । रङ मनखुशी खन्याइयो । विभिन्न पहिरन र नक्कली कपाल लगाएर होली खेल्नेको संख्या पनि कम थिएन । आफ्नो स्वरुप नै परिवर्तन गरेर होली खेल्नुको मज्जा नै अर्कै रह्यो । पुरानो ‘इगो’लाई सद्भावमा बदलियो । सप्तरंगी रङले हरेकको तन रंगियो । तर,यस पटक मैले होली मनाइनँ,रंङ दलिनँ । बिहीबार बिहान ६.३६ बजे मेरो मोबाइल...

मुसहरहरु मर्न चाँहदैनन्

मुसहरहरु मर्न चाँहदैनन्
चाङमुनि आन्धुवा खोलाको उर्लिदो भेल । आफ्ना लालाबालालाई काखी च्यापेर चाङमाथि ज्यान जोगाउन तड्पिन्छन् मुसहरहरु । बाढीको कहर नथामिन्जेल कयौं पहर त्यसरी नै बित्छ चाङमा । भोक, तिर्खा , निद्रा सबै ‘हराम’ । आन्धुवा खोलाको भेलबाट बितामोड ३ को सिंगो मुसहरबस्ती टापुमा परिणत हुन्छ । बर्षायाम शुरु भएपछि आन्धुवाको भेलमा उनीहरु पटकपटक डुब्छन् । भगवान भरोसामा बाँच्न बाध्य मुसहरहरु बर्षा सकिएपछि भने पुनर्जन्म प...

लागू औषधको जालो कहाँदेखि कहाँसम्म

लागू औषधको जालो कहाँदेखि कहाँसम्म
लागू औषधको अवैध दुव्र्यसन र तस्करको समस्या विश्वकै लागि चुनौतीपूर्ण भएको छ । लागू औषधको सेवन नभई दुव्र्यसन, वैध नभई अवैध उत्पादन, तस्करीले आर्जित अकूत धनराशिको गलत कार्यमा दुरुपयोग हुनाले विश्वमा जटिल समस्या उत्पन्न भएको छ । प्रहरीको लागू औषध कानुन कार्यान्वयन नियन्त्रण ब्युरोले काठमाडौँमा लागू औषध कोकिन र मनोदीपक पदार्थ एम्फेटामिन उत्पादन गर्ने प्रिकर्सर रासायन स्युडोएफिड्राइन ४९३ केजी छापा मारेर...

श्रीमती चाहिने छोरी नचाहिने ?

श्रीमती चाहिने छोरी नचाहिने ?
  धनगढीको एउटा गैरसरकारी संस्थामा काम गर्ने एकजना महिलाको परिवार सुखी थियो । दुई मात्र सन्तान इश्वरका वरदान थिए । १४ र १० वर्षे छोरी हुर्केपछि उनी घर बाहिरको काम समेत भ्याउन थालेकी थिइन् । तेस्रो सन्तानको त कल्पना पनि थिएन । सासू ससुरा र कतिपय आफन्तले बेलाबेला ‘छोरा नभएको घर’ भन्दा मन चसक्क भएपनि उनले यस्ता लाञ्छनाहरु पचाइसकेकी थिइन । तर, प्रविधिले पेटमा रहेको भ्रुणको पहिचान गरिदिने निश...

यौन र वैदिक समय

यौन र वैदिक समय
सम्भोग दाम्पत्य जीवनको सुखको आधार हो । कामसुखबाट मोहित भएकै कारण स्त्री–पुरmषबीच विवाह हुन्छ । ‘काम’ संस्कृत शब्द हो । प्रेमका देवता कामदेवको नामबाट यो शब्दको उत्पत्ति भएको मानिन्छ । कामको अर्थ हो, आनन्दको इच्छा या आकाङ्क्षा । कामशास्त्र नामक एउटा ग्रन्थ छ । भनिन्छ, प्रजापतिले एक लाख अध्यायको यो ग्रन्थ लेखेका थिए । पछि मनुष्यको कल्याणका निम्ति यसलाई सङ्क्षेपमा प्रस्तुत गरियो । महादेवको इच्छाअनुसार...

सरकार–सीके राउत सहमतिपछिका तरंगहरु

सरकार–सीके राउत सहमतिपछिका तरंगहरु
हालै स्वतन्त्र मधेस अभियानका संयोजक र नेपाल सरकारवीच ११ बुँदे सहमति भएको छ । समग्रमा हेर्दा सहमतिका बुँदाहरु नेपालको संविधान २०७२ लाई आत्मसात गर्ने र मुलुकको सार्वभौमसत्ता, राष्ट्रिय एकता तथा भौगोलिक अखण्डतालाई शिरोधार्य गर्ने देखिन्छन् । आशंकाको खेती वर्षात्को च्याउ उम्रेझैं फस्टाउने नेपालमा यो सहमतिलाई लिएर पक्षविपक्षमा टिप्पणीहरु भइरहेका छन् । विगत वर्षहरुमा देशको खण्डीकरणको मुद्दा लिएर राष्ट...

अझैपनि महिलालाई भ्रुणबाटै हत्या गरिन्छ

अझैपनि महिलालाई भ्रुणबाटै हत्या गरिन्छ
मार्च ८ अन्तर्राष्ट्रिय नारी दिवस । यो दिवस संसारभरि भव्यरुपमा मनाइरहेका छौं । संसारभरिका महिलाहरुमाथि भइरहेको भेदभाव, कुरीति, कुप्रथा तथा हिंसाका बिरुद्धमा अन्तर्राष्ट्रिय रुपमा महिलाहरु एक भएको दिन आज मार्च ८ लाई हामी पनि भव्यताका साथ मनाइरहेका छौं । सन् १९०८ मा अमेरिकाको एउटा गार्मेन्ट उद्योगमा कार्यरत महिलाहरुको हकअधिकारलाई लिएर गरिएको हड्ताल नै महिला हकअधिकार प्राप्तिका लागि संयुक्त संगठित ...

राष्ट्र निर्माणमा हामी युथको भूमिका

राष्ट्र निर्माणमा हामी युथको भूमिका
विश्वका हरेक परिवर्तनमा युवाको महत्वपूर्ण योगदान हुन्छ । राज्यको उदयसँगै राष्ट्र निर्माण तथा समाजको आर्थिक, सामाजिक तथा राजनीतिक विकासमा पनि युवाको भूमिका सधै अग्रणी रहँदै आएको छ । युवा नै परिवर्तनका वाहक हुन् र समाजलाई नेतृत्व दिने शक्ति हुन् । नेपालमा सानाठूला सबै आन्दोलनमा युवाको भूमिका कुनै न कुनैरूपमा रहँदै आएको छ । विकास निर्माण र राष्ट्र निर्माणमा युवालाई जोड्न सके अझ देश विकासले गति लि...

कानून र न्यायिक समितिको न्याय

कानून र न्यायिक समितिको न्याय
स्थानीय स्तरमा हुने साना तिना विवादहरुलाई स्थानीय तहबाट नै समाधान गर्ने उद्देश्यका लागि मौजुदा संविधानको धारा २१७ मा गाउँपालिकाको उपाध्यक्ष र नगरपालिकाको उपप्रमुख संयोजक रहने गरी प्रत्येक गाउँ र नगरपालिकामा तीन सदस्यीय एक न्यायिक समिति रहने ब्यवस्था गरेको छ । नेपालको संविधानको धारा १२६ ले नेपालको न्याय सम्बन्धी अधिकार संविधान, कानुन र न्यायको मान्य सिद्धान्त बमोजिम अदालत तथा न्यायिक निकायबाट ...